Nguyên nhân và đường lây truyền
- Tác nhân: Vi khuẩn Neisseria meningitidis với các tuýp phổ biến gồm A, B, C, Y và W-135. [1, 2]
- Đường lây: Lây qua đường hô hấp do hít phải các dịch tiết mũi, họng (qua ho, hắt hơi) hoặc tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, người mang mầm bệnh không có triệu chứng (người lành mang khuẩn).
- Đối tượng nguy cơ cao: Thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên (đặc biệt từ 14–20 tuổi) và những nơi tập trung đông người như trường học, doanh trại, ký túc xá.
- Viêm màng não mủ: Là thể bệnh phổ biến nhất, gây tổn thương màng bao quanh não và tủy sống.
- Nhiễm trùng huyết (Sốc nhiễm khuẩn): Thể bệnh nặng, vi khuẩn xâm nhập vào máu gây hủy hoại mạch máu, suy đa cơ quan và có tỷ lệ tử vong rất nhanh. [1, 2, 3, 4]
Bệnh khởi phát đột ngột, ban đầu có thể dễ nhầm với cảm cúm thông thường, sau đó chuyển biến rất nhanh:
[1]- Sốt cao đột ngột (thường từ 39°C – 41°C).
- Đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn mửa.
- Cổ cứng (ở trẻ nhỏ có thể xuất hiện thóp phồng, bỏ bú, quấy khóc).
- Xuất hiện tử ban (ban xuất huyết): Thường xuất hiện sau 1-2 ngày từ lúc sốt; ban đầu là các chấm nhỏ sau đó lan nhanh thành dạng mảng bầm tím hoặc hoại tử trên da, thường ở vùng hông, chi dưới.
- Lơ mơ, co giật, hôn mê trong các trường hợp nặng.
Biến chứng và mức độ nguy hiểm
- Tỷ lệ tử vong: Từ 5% đến 15% ngay cả khi được điều trị sớm, và có thể cao hơn nếu phát hiện muộn.
- Di chứng vĩnh viễn: Khoảng 10-15% người sống sót phải gánh chịu các di chứng nặng nề như điếc, mù, tổn thương não, chậm phát triển trí tuệ, hoặc phải hoại tử cắt cụt chi.
- Tiêm vắc-xin phòng bệnh: Là biện pháp hiệu quả và chủ động nhất. Hiện có các loại vắc-xin phòng ngừa các tuýp não mô cầu như vắc-xin thế hệ mới hoặc vắc-xin kết hợp (như A, C, Y, W-135 và nhóm B). Bạn có thể tham khảo tư vấn tiêm chủng tại các hệ thống uy tín như viện Pastuer hoặc Hệ thống tiêm ngừa VNDC.
- Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, súc họng bằng nước muối sinh lý, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng.
- Giữ môi trường sống: Đảm bảo nhà ở, lớp học, nơi làm việc thông thoáng, sạch sẽ.
- Điều trị dự phòng: Khi tiếp xúc gần với người bệnh, cần tuân thủ chỉ định dùng kháng sinh dự phòng của cơ quan y tế.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
